पावसाळा निबंध मराठी | Essay on rainy season in Marathi

पावसाळा या निबंधात आपण सर्वात सुंदर ऋतूबद्दल बोलणार आहोत. पावसाळा हा ऋतू सर्व ऋतूंपैकी माझा आवडता ऋतू आहे, कारण पावसामुळे झाडे, वनस्पती आणि अनेक प्रकारच्या औषधी वनस्पतींच्या वाढीस मदत होते. उन्हाळ्यात कोरडी आणि निर्जीव झालेली जमीन पावसाच्या आगमनाने हिरवीगार होऊन जीवनाने झाकून जाते. तर या ‘माझा आवडता ऋतू पावसाळा’ निबंधात आपण पावसाळ्याचे महत्त्व, महिने आणि कारणे याविषयी चर्चा करू.

तुम्ही हा निबंध पुढील विषयांवर वापरू शकता –

पावसाळा निबंध मराठी
essay on rainy season in Marathi
pavsala nibandh
माझा आवडता ऋतू पावसाळा
short essay on rainy season in Marathi
पावसाळा निबंध मराठी मध्ये
essay on rainy season in Marathi 
essay on rainy season in Marathi language
 

पावसाळा निबंध मराठी

पावसाळ्याचे महिने

भारतीय उपखंडातील लोक पावसाळ्याला ‘मान्सून’ म्हणतात. तसेच, हा हंगाम भारतात सुमारे 3 ते चार महिने टिकतो. त्याशिवाय निरनिराळ्या देशांत व विविध भौगोलिक भागात पावसाळ्याचा कालावधी ठरलेला नाही. उष्णकटिबंधीय रेन फॉरेस्ट सारख्या काही ठिकाणी वर्षभर पाऊस पडतो तर दुसरीकडे सहारा डेझर्ट सारख्या ठिकाणी फार क्वचितच पाऊस पडतो.

पावसाळ्याची कारणे

जरी पावसाळा हा एक नियतकालिक घटना आहे जो ढग वाहून नेणाऱ्या वाऱ्याच्या प्रवाहाच्या बदलामुळे घडतो आणि सी. जेव्हा दिवसा पृथ्वीच्या पृष्ठभागाचे तापमान वाढते तेव्हा सभोवतालची हवा वर येते आणि कमी दाबाचे क्षेत्र तयार होते. हे ओलावा भारित वारे महासागरातून जमिनीकडे ढकलतात. आणि जेव्हा हा ओलावा आणि ढिगारे जमिनीवर पोहोचतात तेव्हा ते पाऊस पाडतात. सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, हे चक्र प्रदेशात काही काळ चालू राहते आणि त्या ऋतूला पावसाळी ऋतू म्हणतात.

पावसाळ्याचे महत्त्व

भारतासारख्या देशांसाठी जेथे मोठ्या प्रमाणात लोकसंख्या शेतीवर अवलंबून आहे, पावसाळ्याची भूमिका लक्षणीय आहे. तसेच, भारतातील कृषी क्षेत्राचा GDP (एकूण देशांतर्गत उत्पादन) सुमारे २०% वाटा आहे. तसेच, ते देशातील 500 दशलक्ष लोकांपेक्षा जास्त कर्मचारी आहेत.

त्यामुळे भारतासारख्या देशांच्या आर्थिक परिस्थितीसाठी मान्सून अत्यंत आवश्यक आहे. तसेच, उत्पादनाची कापणी मुख्यत्वे पावसाच्या गुणवत्तेवर अवलंबून असते. त्याशिवाय, समृद्ध मान्सून अर्थव्यवस्थेला चांगले उत्पादन देईल आणि कमकुवत मान्सूनमुळे दुष्काळ आणि दुष्काळ पडू शकतो.

तसेच, भूजल पातळी आणि नैसर्गिक संसाधने राखण्यासाठी पावसाळा महत्त्वाचा आहे. त्याशिवाय, सर्व सजीव आणि निर्जीव वस्तू प्रत्यक्ष किंवा अप्रत्यक्षपणे नैसर्गिक पाण्यावर अवलंबून असतात आणि पावसाळ्यात ते पाणी पुन्हा भरले जाते जेणेकरून ते पुढील हंगामापर्यंत टिकून राहते.

पावसाळ्यात सतत पडणारा पाऊस आपल्याला पावसाचे पाणी साठवण्याच्या वेगवेगळ्या पद्धतींनी हे वाहून जाणारे पाणी गोळा करण्याची संधी देतो. तसेच, एकतर आपण हे वाचवलेले पाणी वेगवेगळ्या कारणांसाठी वापरू शकतो किंवा भूजल पुनर्भरणासाठी वापरू शकतो.

पावसाळी हंगाम हा वर्षातील सर्वात आश्चर्यकारक हंगाम आहे
पावसाळा हा वर्षातील सर्वात आवश्यक आणि निःसंशयपणे आनंद देणारा ऋतू आहे. तसेच, जे देश शेतीला अर्थव्यवस्थेचा कणा मानतात, त्यांच्यासाठी ते इतर कोणत्याही भौतिक गोष्टींपेक्षा कितीतरी जास्त महत्त्वाचे आहे. त्याशिवाय, ग्रहावरील जीवनाचे पुनरुज्जीवन करणाऱ्या गोड्या पाण्याची भरपाई करण्यासाठी हंगाम मदत करतो.

तसेच, हे पृथ्वीवरील सर्व जीवसृष्टीसाठी महत्त्वाचे आहे मग ते लहान असो वा मोठे. या कारणास्तव, पाऊस मोठ्या प्रमाणात शुद्ध पाण्याचा पुरवठा करतो. सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, जर पाऊस पडला नाही तर विविध लोकसंख्येतील अनेक हिरवेगार प्रदेश कोरड्या आणि नापीक जमिनीत बदलतील.

हे पण वाचा –

माझा आवडता महिना श्रावण मराठी निबंध

पावसाळा मराठी निबंध क्र. २

भारत हा पावसाळ्यासाठी ओळखला जातो. आपल्या देशाचा मोठा भाग उष्णकटिबंधीय प्रदेशात येतो. याचा अर्थ असा की आपण उष्णकटिबंधीय हंगामाचा आनंद लुटतो जेथे नैऋत्य वारे जून ते सप्टेंबर दरम्यान ढग खाली वाहतात. माझ्या शहरात या मोसमात मुसळधार पाऊस पडतो.

हा ऋतू भारतातील वेगवेगळ्या ठिकाणी वेगवेगळ्या पद्धतीने वागतो. राजस्थानमध्ये सर्वात कमी पाऊस पडतो तर मेघालयात दरवर्षी सर्वाधिक पाऊस पडतो. हे सर्व आपल्या देशाच्या भौगोलिक स्थितीवर अवलंबून आहे.

हिमालय पर्वतरांगा ओलावा असलेले वारे थांबवतात आणि त्यांचे ढगांमध्ये रूपांतर करतात. नंतर हे ढग ईशान्येकडील राज्यांत जाऊन त्यांचा आशीर्वाद देतात. महासागरातून येणारे मान्सूनचे वारे वेगवेगळ्या राज्यांमध्ये पोहोचतात आणि इतर राज्यांवर पाऊस म्हणून पाण्याचा भार वाहून जातात.

दरवर्षी ३ ते ४ महिने आपण पावसाळ्याचा आनंद घेतो. नैऋत्य मोसमी वारे समुद्रातून भरपूर आर्द्रतेसह आक्रमण करतात तेव्हा आकाशात जड ढग तयार होतात. तापमान कमी झाल्याने हे ढग जड होऊ लागतात. वाढलेल्या वजनामुळे ढगांची गती कमी झाली की पावसाचे थेंब तयार होतात आणि आकाशातून पाऊस पडतो. थंड वारा आणि पाऊस आपले वातावरण खूपच आनंददायी बनवतात.

काळे ढग आणि विजा हे अतिवृष्टीचे प्रतीक आहेत. भारतात गडगडाटी वादळे देखील सामान्य आहेत. आपल्या विविध भूस्वरूपांमुळे आणि प्रचंड क्षेत्रफळामुळे पावसाळ्याचे वर्तनही वैविध्यपूर्ण असते. पावसाचे पाणी कसे साठवायचे आणि दुष्काळाचा सामना कसा करायचा हे आपण शिकलो आहोत. गावे आणि शहरे देखील त्याची कापणी कशी करायची आणि भविष्यातील वापरासाठी आणि नैसर्गिकरित्या पृथ्वीवरील पाण्याची पातळी कशी वाढवायची हे शिकत आहेत.

हे पण वाचा –

आमच्या गावांमध्ये शेतकरी पावसाळा सुरू होण्यापूर्वीच शेतात कामाला लागतात. नैसर्गिक पाणीपुरवठ्याचा वापर करून शेतकरी त्यांच्या जमिनीला सिंचन करतात आणि या हंगामाशी संबंधित विविध पिके घेतात.

पावसामुळे आपले तलाव, नद्या, नाले भरतात. ते देखील स्थिर होते आणि भूगर्भातील गोड्या पाण्याचा साठा वाढतो. या गोड्या पाण्याचा साठा नंतर उर्वरित वर्षासाठी पिण्याचे आणि सिंचन स्त्रोत म्हणून वापरला जातो. भारतातील उत्तरेकडील आणि दक्षिणेकडील राज्यांचा मोठा भाग विविध पिके आणि भाजीपाला पिकवण्यासाठी पावसाळ्याला प्राधान्य देतो.

माझे शहर खूप सुंदर आणि सुखदायक आहे. उन्हाळ्याच्या उदास दिवसांनंतर, पावसाळा येऊन माझ्या शहराचे धुळीचे रूप काढून टाकतो. झाडांची पाने स्वच्छ धुतली की खूप आनंदी दिसतात. वातावरण हिरवेगार आणि प्रसन्न होते. अतिवृष्टीमुळेही पाणी साचते. महापालिका साचलेल्या पाण्याची काळजी घेते आणि पंप वापरून ते बाहेर काढते. नैसर्गिक पाण्याचे साठे जास्त बांधकाम आणि डंपिंगमुळे, आजकाल पाणी साचणे सामान्य आहे.

पावसाळा हा आपल्या पिकांसाठी महत्त्वाचा असतो. हे सभोवतालची वनस्पती देखील निरोगी ठेवते आणि अशा प्रकारे त्यांच्याबरोबर राहणाऱ्या प्राण्यांची काळजी घेते. त्याशिवाय आपला ग्रह नापीक होईल. आपण आपल्या सभोवताली पाहतो त्याप्रमाणे जीवन जगणार नाही.

पावसाळा सुरू झाल्याने मनःशांती आणि ताजेपणा येतो. उन्हाळ्याच्या दिवसात आपण सगळेच त्याची आतुरतेने वाट पाहत असतो. बाहेर खेळणाऱ्या मुलासाठी पावसाळी दिवस हा नेहमीच सर्वात रोमांचक दिवस असतो. आपल्याला आकाशात इंद्रधनुष्य देखील खूप आश्चर्यकारक आढळतील.

माझा आवडता ऋतू पावसाळा

निबंध क्र. ३ – (२०० शब्दात)

पावसाळा हा भारतीय उपखंडातील चार मुख्य ऋतूंपैकी एक आहे. त्यापाठोपाठ उन्हाळी हंगाम येतो आणि म्हणूनच हा वर्षाचा सर्वाधिक प्रलंबीत हंगाम असतो. तथापि, पावसाळ्याचे स्वतःचे फायदे आणि तोटे आहेत. पावसाळ्यामुळे उन्हाच्या तीव्र उष्णतेपासून आराम मिळतो आणि वातावरण थंड होते.

पावसाळ्यातील एक चांगली गोष्ट म्हणजे तापमान आरामदायक आणि मध्यम राहते – खूप कमी किंवा खूप जास्त नाही. पावसामुळे झाडे, वनस्पती आणि अनेक प्रकारच्या औषधी वनस्पतींच्या वाढीस मदत होते. उन्हाळ्यात कोरडी आणि निर्जीव झालेली जमीन पावसाच्या आगमनाने हिरवीगार होऊन जीवनाने झाकून जाते.

हा ऋतू पक्षी आणि प्राण्यांसाठी तितकाच फायदेशीर आहे कारण तो त्यांच्या अन्न आणि पाण्याचे स्त्रोत भरून काढतो. शहरी किंवा ग्रामीण भागातील रहिवाशांसाठी देखील पावसाळी हंगाम अस्वस्थ असू शकतो. अपुऱ्या किंवा अयोग्यरित्या सांडपाणी नेटवर्क असलेल्या शहरांना पावसाळ्यात पूरसदृश परिस्थितीचा सामना करावा लागू शकतो.

बाहेर पडण्याचा कोणताही योग्य मार्ग न घेता, पावसाचे पाणी एखाद्या भागात साचते ज्यामुळे स्थानिक पूर येतो. शहरी भागात तासनतास ट्रॅफिक जाम असल्याने अशी परिस्थिती उद्भवू शकते. ग्रामीण भागात रस्ता ओला व चिखल झाला असून शेतात चालणेही कठीण झाले आहे.

तसेच पावसाळ्यात गावातील जनजीवन ठप्प होते. पावसाच्या पाण्याने तुंबलेल्या अरुंद रस्त्यांमुळे चालणे कठीण झाले आहे. तसेच गावातील व्यवसाय ठप्प झाले आहेत. परंतु, सर्व फायदे असूनही, पावसाळा हा वर्षातील सर्वात प्रलंबीत आणि प्रिय हंगाम आहे.

तुम्हाला हा ‘पावसाळा मराठी निबंध ‘कसा वाटला ते कमेंट करून नक्की कळवा. धन्यवाद..!

1 thought on “पावसाळा निबंध मराठी | Essay on rainy season in Marathi”

  1. Pingback: ५८+ Easy Marathi Nibandh | सोपे मराठी निबंध शब्दाक्षर

Leave a comment